Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Tak, Włosi naprawdę piją wino w kartonie, i to od ponad czterdziestu lat. Pierwsze włoskie wino w kartonie trafiło do sklepów 5 kwietnia 1983 roku, a w 2018 roku supermarkety sprzedały go 134,8 mln litrów. To wino codzienne: do obiadu w domu, do aperitifu i do garnka. Na prezent nikt go nie kupuje, na elegancką kolację też nie.
Co to jest vino in brik
Vino in brik (albo vino in cartone) to zwykłe wino niemusujące, nalane do kartonu zamiast do butelki. Karton wygląda jak ten od soku. Składa się z papieru, cienkiej warstwy plastiku i aluminium, a papier stanowi ponad 60% materiału. Najczęściej ma litr pojemności, ale są też kartoniki 500 i 250 ml, często w trójpakach.
Skąd wzięło się wino w kartonie we Włoszech
Wino w kartonie wymyśliła we Włoszech spółdzielnia winiarzy z Romanii, a nie koncern od napojów. Spółdzielnia Caviro powstała w Faenzy w 1966 roku. Opakowanie dopracowała razem z firmą Tetra Pak i Uniwersytetem Bolońskim. Wino pod nazwą Tavernello weszło na rynek 5 kwietnia 1983 roku. W pierwszym roku sprzedało się 5 milionów litrowych kartonów.
Pomysł trafił w swój czas. Włosi pili coraz mniej wina: po wojnie było to około 120 litrów na osobę rocznie, dziś 30–33 litry. Lekki litr, który się nie tłucze i mieści się w drzwiach lodówki, okazał się wygodny.
Czy Włosi naprawdę piją wino z kartonu
Piją, i widać to w danych ze sklepowych kas. W 2018 roku włoskie supermarkety sprzedały 134,8 mln litrów wina w kartonie za 209,5 mln euro. W butelkach 0,75 litra sprzedały w tym samym roku 252 mln litrów. W 2020 roku karton odpowiadał za około 30% wina sprzedawanego w dużych sieciach.
Do czego go używają? Włoska prasa wymienia trzy zastosowania: codzienne picie w domu, aperitif i gotowanie. Białe wino z kartonu ląduje więc na patelni, na przykład gdy powstaje spaghetti alle vongole. Sprzedaż jednak powoli spada. W 2024 roku rynek wina w kartonie skurczył się o 4,7%, bo Włosi częściej sięgają po droższe butelki.
Co znaczy IGT i gdzie leży Rubicone
IGT to skrót od Indicazione Geografica Tipica, czyli oznaczenie wina z określonego regionu. Stoi o szczebel wyżej niż wino bez wskazanego pochodzenia, dawne vino da tavola, i niżej niż DOC oraz DOCG. Do kartonu wolno nalać tylko te dwie niższe kategorie. Wina DOC i DOCG oraz musujące w zwykłym kartonie się nie sprzedaje.
Na naszym zdjęciu z Zambrone karton ma napis „Trebbiano Rubicone I.G.T.”, pojemność 1 litr i 11% alkoholu. Trebbiano to odmiana białych winogron. Rubicone to obszar w Emilii-Romanii: prowincje Forlì-Cesena, Rawenna i Rimini oraz część gmin prowincji Bolonia. Oznaczenie istnieje od 1995 roku. Gdy na etykiecie stoi nazwa odmiany, winnice muszą składać się z niej co najmniej w 85%.
Nazwa pochodzi od rzeczki Rubikon. Tej samej, którą Juliusz Cezar przekroczył z wojskiem 10 stycznia 49 roku p.n.e. Kości zostały rzucone, a dwa tysiące lat później wino znad Rubikonu przekracza co najwyżej próg lodówki.
Ile kosztuje i czy karton psuje wino
Wino w kartonie to najtańsza półka we włoskim markecie, a samo opakowanie wina nie psuje. W 2018 roku litr w kartonie kosztował w supermarketach średnio 1,6 euro, a litr wina z butelki 4,9 euro. W 2024 roku najbardziej znana marka zbliżyła się do 2 euro za litr. Dzisiejsza cena zależy od sieci i promocji.
Włoska organizacja konsumencka ocenia karton jako technicznie dobre opakowanie dla win do szybkiego wypicia. Chroni przed światłem i powietrzem. Zamknięty karton może stać w temperaturze pokojowej. Otwarty lepiej wstawić do lodówki. Jest i argument dla kierowców: według producenta jedna ciężarówka kartonów zastępuje 19 ciężarówek szkła.
Brik, bag-in-box i butelka: czym się różnią
Brik to mały karton na raz lub dwa, a bag-in-box to kilkulitrowy worek z kranikiem schowany w pudełku. W bag-in-box powietrze nie dostaje się do środka podczas nalewania, więc wino dłużej znosi otwarcie. Ten format rośnie: w 2018 roku supermarkety sprzedały go 14,3 mln litrów, o 8,9% więcej niż rok wcześniej.
| Opakowanie | Pojemność | Jakie wino | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Brik (karton) | 250 ml, 500 ml, 1 l | bez oznaczenia pochodzenia lub IGT | do gotowania i do obiadu w apartamencie |
| Bag-in-box | zwykle 2,5–5 l | najczęściej IGT, czasem DOC (od 2 litrów, jeśli zasady danego wina na to pozwalają) | na dłuższy pobyt większej grupy |
| Butelka 0,75 l | 0,75 l | wszystkie kategorie, w tym DOC i DOCG | gdy wino ma być wydarzeniem, na prezent |
Kiedy karton ma sens na wakacjach
Karton ma sens, gdy gotujesz w apartamencie i potrzebujesz wina do sosu oraz kieliszka do makaronu. Nie potrzebujesz korkociągu, nic się nie stłucze w plecaku, a resztę zakręcisz i wstawisz do lodówki. Przyda się też, gdy zakupy trzeba zrobić przed południową przerwą. Sprawdź wcześniej godziny otwarcia włoskich sklepów, bo sjesta zamyka małe markety na kilka godzin.
Lepiej dopłacić do butelki, gdy chcesz poznać region, w którym jesteś. Lokalnych win DOC w kartonie nie znajdziesz. Butelka pasuje też do wieczoru, w którym wino gra główną rolę, choćby przy domowej bruschetty na tarasie. Zdjęcia w tekście zrobiliśmy w czerwcu 2026 roku w Zambrone.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wino w kartonie jest dobre?
To proste wino codzienne, a nie wino do degustacji. We Włoszech do kartonu trafiają wina bez oznaczenia pochodzenia albo z oznaczeniem IGT.
Czy wino w kartonie może się zepsuć?
Sam karton wina nie psuje, bo chroni je przed światłem i powietrzem. To jednak wino do szybkiego wypicia, nie do przechowywania latami. Po otwarciu trzymaj je w lodówce.
Ile kosztuje wino w kartonie we Włoszech?
To najtańsze wino w markecie. W 2018 roku średnia cena w supermarketach wynosiła 1,6 euro za litr, a w 2024 roku lider rynku zbliżył się do 2 euro. Dokładna cena zależy od sieci.
